تشخیص چاقی و کمک به سگ و گربه دارای اضافه وزن

مصطفی سلیمانی      ۱۶ تير ۱۳۹۸

سگ

شما در مورد وزن حیوان خانگی خود چه فکری می کنید ؟ صادق باشید آیا فکر می‌کنید آنها وزن مناسب دارند ؟ آیا فکر می‌کنید آنها خیلی لاغر یا خیلی چاق هستند ؟ حتما تعجب می کنید اگر بدانید طبق آمار رسمی در آمریکا نزدیک به ۵۶ درصد سگ ها و ۶۰ درصد گربه ها اضافه وزن دارند . اما آنچه که شاید غم انگیز و اذیت کننده باشد اشتباه مردم در مورد وزن حیوان خانگیشان است .۵۶ درصد سگ ها و ۶۰ درصد گربه ها در آمریکا چاقند. بیشتر صاحبان این سگ‌ها معتقدند اضافه وزن حیوان شان نشانه سلامتی است. اقدام به کاهش وزن همواره باید تحت نظارت و راهنمایی دامپزشک باشد. کاهش وزن در حیوان خانگی به وسیله کاهش کالری دریافتی و افزایش فعالیت آنها انجام می شود . طبق نظرسنجی انجام شده در سال ۲۰۰۹ ؛ ۳۳ درصد صاحبان سگ های دارای اضافه وزن به اشتباه آنها را در رنج وزن سلامت می دانستند و این آمار در صاحبان گربه ها حتی به ۴۶ درصد می‌رسید . هنگامی که از صاحبان پت‌های دارای حداقل ۳۰ درصد اضافه وزن راجع به وزن حیوان خانگی پرسیده شد تنها ۲۵ درصد صاحبان سگ ها و ۴۰ درصد صاحبان گربه ها اطلاع داشتند.

بیشتر بخوانیم: خطر چاقی در سگ

چرا باید مراقب باشید ؟ چرا این مسئله مهم است؟

 اضافه وزن نه تنها در مورد آرتریت در حیوان اهمیت دارد ؛ بلکه در موارد اورژانسی و بیماری ها می تواند پیامدهای پزشکی و مالی زیادی را به دنبال داشته باشد . این بدین معنی است که آنها بیشتر بیمار می شوند ، دیرتر بهبود می یابند و بیشتر در بیمارستان می مانند در نتیجه ناراحتی و هزینه زیادی برای شما ایجاد می کنند .

برای مثال این گربه را ببینید:

گربه

این گربه ضعیف دیابتی است و یک آبسه در ریشه دندان دارد. دیابت حیوان را مستعد به عفونت های دندانی می‌کند و عفونت ؛ تنظیم قند خون و کنترل دیابت را سخت می‌کند.

نکته ای که مسئله را پیچیده می‌کند این است که اگر این گربه به هر دلیلی از غذای مخصوص اش محروم شود (حتی برای ۲۴ ساعت) به شرایط اورژانسی می‌رسد . که اصطلاحاً به آن لیپیدوز کبدی می‌گویند . اضافه وزن گربه همه این شرایط را ایجاد و یا تشدید میکند .

لیستی از بیماری ها یا شرایط اورژانسی که چاقی باعث آنها شده یا آن را تشدید می‌کند

پانکراتیت : به معنی التهاب پانکراس است. این بیماری اغلب سبب کاهش انرژی و اشتها می شود و همزمان باعث بروز اسهال و استفراغ می‌ گردد .

سگ

پانکراتیت می تواند خفیف یا شدید باشد و حتی باعث مرگ شود ( به دلیل ایجاد یک سیر التهابی در بدن که با التهاب پانکراس شروع می شود ). چاقی حیوانات خانگی باعث تشدید پانکراتیت می شود که می تواند به وسیله التهاب و هضم سلول‌های چربی باعث ناراحتی و اذیت شدن حیوان شود. به همین دلیل مهم است که همه صاحبان سگ ها راجع به پانکراتیت و پیشگیری و درمان آن اطلاع داشته باشند .

 لیپیدوز کبدی : شرایطی که معمولاً در گربه هایی که به هر دلیل (درد دندان ، استرس یا علل دیگر) برای مدتی نتوانسته‌اند غذا بخورند ایجاد میشود. لیپیدوز کبدی ناشی از هجوم چربی به داخل کبد و تخریب سلول‌های کبدی و ممانعت از فعالیت های حیاتی کبد است.

این وضعیت در گربه های چاق شیوع بالاتری دارد . تشخیص و درمان لیپیدوز( و عامل بی اشتهایی که باعث مشکل شده ) معمولاً نیاز به بستری شدن چند روزه حیوان دارد و معمولاً هزینه بسیار بالایی دارد.

سکته مغزی ناشی از گرما : چاقی به دلیل ویژگی عایق حرارتی بودن چربی و همچنین وارد شدن فشار ناشی از اضافه وزن به مفاصل احتمال خطر سکته مغزی را که شرایطی سخت ؛ پرهزینه و معمولاً کشنده  دارد را زیاد می کند.

انسداد میزراه (در حیوان نر) : انسداد میزراه یک شرایط اورژانسی حاد است و علت آن عدم توانایی دفع ادرار به دلیل مسدود بودن مسیر خروجی ادرار (میزراه) است . این شرایط بسیار دردناک است و اگر درمان نشود باعث مرگ میشود . این شرایط در سگ‌ها و گربه ها اتفاق می افتد اما عموما در گربه های نر بیشتر دیده می شود (فاکتورهای مستعدکننده دیگر و وضعیت عمومی حیوان موثر است) . درمان مناسب و مدیریت انسداد میزراه در گربه های نر معمولا نیازمند قرار دادن کاتتر ادراری مناسب و ماندن در بیمارستان به مدت چند روز است . معمولاً هزینه آن بالاست خصوصاً اگر نیاز به جراحی باشد .

دیابت : خصوصاً در گربه ها، چاقی یک فاکتور مستعد کننده و تشدید کننده برای دیابت نوع ملیتوس است. در صورت ابتلا گربه به دیابت، در تمام طول عمر خود نیازمند مانیتورینگ مکرر و مدیریت پیوسته می باشد. همچنین معمولاً وضعیت متابولیکی اورژانسی به نام کتواسیدوزیس و عفونت های مکرر دستگاه ادراری را به دنبال دارد.

 سایر بیماری ها : اضافه وزن و چاقی حیوان را مستعد به عفونت های مکرر پوستی و دستگاه ادراری می کند . همچنین درد ناشی از آرتریت و وضعیت های ارتوپدی دیگر را بیشتر می‌کند . بیماری‌های قلبی و تنفسی موجود را تشدید می‌کند و به سطح اورژانسی می رساند.

امیدوارم تا کنون نگران اضافه وزن حیوان خانگی‌تان شده باشید. اما چگونه می توان گفت حیوان خانگی تان چاق است یا اضافه وزن دارد ؟ البته در بعضی از حیوانات آشکار است . اگر شما می‌توانید یک فنجان را پشت سگ‌تان با تعادل بگذارید به شکلی که نیافتد  یا اگر معمولاً هنگامی که کنار شما روی نیمکت است شبیه یک کاناپه است ؛ سگ شما اضافه وزن دارد و به احتمال زیاد چاق است. اگر گربه شما در درب مخصوص گربه گیر میکند یا نمی‌تواند بدون مشکل موهای شکمش را تمیز و مرتب کند و این ناحیه معمولاً کثیف است احتمالاً گربه شما چاق است.

چگونه می توانید بگویید سگ شما وزن ایده آل دارد ؟

در رشته دامپزشکی ما به وسیله وزن و امتیاز وضعیت بدنی اش:

 BCS: body condition score

تعیین می کنیم که آیا اضافه وزن دارد؟ یا زیر وزن نرمال است یا وزن مناسب دارد ؟ ما برای تعیین BCS  سگ شما ابتدا به محل دور کمر و دنده ها و سپس به توده چربی موجود در پشت یا نزدیک قاعده دم نگاه می‌کنیم.

سگ

1) پت شما باید دور کمر مشخص داشته باشد .

 این بدین معنی است که هنگامی که از کنار به آن نگاه می‌کنید باید هرچه شکم حیوان به انتهای بدن نزدیک می‌شود ارتفاعش کمتر شود و هنگامی که از بالا به آن نگاه می کنید باید یک مرز واضح بین قسمت جلویی و پشتی بدن وجود داشته باشد . اگر حیوان شما شبیه یک سوسیس است ؛ این به معنای چاقی و اضافه وزن سگ یا گربه است.

2) شما باید بتوانید به سادگی دنده ها را لمس کنید.

 برای لمس دنده ها نباید به فشار دادن زیادی نیاز باشد. اگر مجبورید لایه ضخیمی از چربی را فشار دهید یا لایه چربی زیادی روی دنده ها را پوشانده است یعنی حیوان شما اضافه وزن دارد.

3) پشت حیوان شما نباید کاملاً صاف باشد.

پشت حیوان نباید صاف باشد و نباید لایه ای ضخیم از چربی در پهلو ها و نزدیک قاعده دم وجود داشته باشد.

 شما می توانید BCS حیوان خانگی خود را در خانه ارزیابی کنید . یادآوری می‌کنم با خودتان صادق باشید ؛ این مسئله فقط اهمیت سلامت پزشکی حیوان خانگی شما را ندارد ؛ بلکه برای اوضاع مالی شما هم مهم است . برای کمک به شما نمودارهای تعیین وضعیت مخصوص سگ و گربه طراحی شده که می توانید از آن ها استفاده کنید . حالا که قصد ارزیابیBCS  حیوان خانگی خود را دارید ؛ اجازه دهید دامپزشک تان هم آن را بررسی کند . اگر حیوان شما وزن ایده آل ندارد شما می‌توانید با کمک دامپزشک تان و حمایت خودتان به آن در رسیدن به وزن ایده‌آل کمک کنید.

آیا می دانید بعضی حیوانات به علت شرایط پزشکی خاصی که دارند کاهش وزن آنها به سختی انجام می شود؟ یا کاهش وزن های غیرطبیعی را باعث میشود؟ اینها صحت دارد پس بادامپزشک‌تان مشورت کنید.

چگونه می توانید به حیوان خانگی تان در رسیدن به وزن ایده‌آل اش کمک کنید؟

 اجازه دهید با توضیح این مطلب شروع کنم اگر حیوان شما شرایط پزشکی خاصی ندارد که کاهش وزن آن را سخت کند به طور معمول می توان گفت کاهش وزن درحیوانات خانگی به مراتب ساده تر از انسان هاست و آن هم یک دلیل ساده دارد ؛ زیرا آنها ساز مخالف نمی‌زنند و ما کاملاً بر غذای آنها نظارت داریم . بر این اساس در مطلب زیر نکاتی ذکر می شود که می توانید با کمک آنها حیوانتان را به وزن ایده‌آل برسانید . قبل از بیان نکات لازم است نکته ای را یادآوری کنم . بر اساس تجارب ما خیلی از صاحبان حیوانات خانگی از این نکته اطلاع ندارند ؛ «فنجان» که در پشت بسته بندی غذای حیوان خانگی شما ذکر شده یک واحد اندازه گیری واقعی است. این فنجان یک وسیله اندازه گیری ۲۲۰ گرمی است . شما می توانید یک مدل استاندارد را از فروشگاه های مربوطه بخرید . این تغییر ساده می تواند تفاوت بزرگی ایجاد کند و کمک شایانی به رسیدن حیوان شما به وزن مناسب و حفظ وزن ایده آل و BCS مناسب کند . حالا سراغ نکات می رویم کاهش وزن در پت مشابه انسان دو راهکار اصلی دارد که با راهنمایی های دامپزشک خود می توانید آنها را انجام دهید:

 ۱) کاهش کالری دریافتی

 ۲) افزایش فعالیت بدنی (سوزاندن کالری دریافتی)

کاهش کالری دریافتی

1) معمولاً بزرگترین منبع کالری دریافتی حیوانات خانگی هستند و بیشتر اضافه وزن مربوط به مقدار زیاد تشویقی های روزانه است. پس تعداد تشویقی های روزانه را کم کنید . تشویقی های با کالری بالا را با تشویقی های کم کالری تر جایگزین کنید که از این طریق می توانید مقدار کالری دریافتی روزانه را کاهش چشمگیری دهید. می توانید تشویقی را دو نیم (نصف) یا یک چهارم کنید این اقدام ساده می تواند ذخیره کالری روزانه را ۵۰ تا ۷۵ درصد کاهش دهد .

به عنوان تنقلات سالم می‌توانید از پاپ کورن ، هویج یا تکه های سیب بدون هسته استفاده کنید . برای گربه هم می توانید از تشویقی کم کالری گربه یا مقداری از رژیم مخصوص دندانپزشکی استفاده کنید .  بادامپزشک‌تان مشورت کنید . مطمئن شوید تمام اعضای خانواده از برنامه کاهش وزن حیوان خانگی شما خبر دارند ؛ که این امر باعث همکاری تمام اعضا و رسیدن به هدف می‌شود.

2) ته مانده غذای تان را به دلایل زیادی به حیوان خانگی خود ندهید .

3) مقدار غذایی که به حیوان خانگی تان می دهید را کاهش دهید یا اگر لازم است نوع غذا را تغییر دهید . از دامپزشک تان بپرسید حیوان شما روزانه به چند کالری نیاز دارد تا آن را به مقدار نیاز مصرفی روزانه تنظیم کنید ؛ تا به وزن مناسب برسد . در گربه ها  رژیم با پروتئین بالا و کربوهیدرات کم می‌تواند در رسیدن آنها به وزن مناسب کمک کند ؛ اما این رژیم همیشه برای همه گربه ها مناسب نیست پس با دامپزشک‌تان مشورت کنید . غذایی که حیوان خانگی شما میخورد لازم نیست همیشه نسخه رژیمی باشد می‌تواند ترکیبی از هر دو حالت باشد . با این وجود بهترین منبع اطلاعاتی شما دامپزشک تان است .

4) اگر برای تغذیه حیوان خانگی خود از غذای خشک استفاده می کنید و آن خیلی خسته شده یا خواستار کاهش حجم غذا در رژیم جدید هستید پیشنهاد می کنم یک سوم از حجم غذای خشک روزانه را صبح یک سوم را شب و یک سوم آن را داخل اسباب بازی های پازلی در تمام طول روز قرار دهید . تا ضمن آن که حیوان تان لذت می برد و فعالیت می کند مقدار کالری مناسبی نیز دریافت کرده باشد.

•      افزایش مقدار سوخت و ساز

1)مقدار ورزش و فعالیت روزانه حیوان خانگی خود را افزایش دهید و از آهسته و کم شروع کنید و به تدریج آن را افزایش دهید خصوصاً اگر حیوان مشکل ارتوپدی مثل آرتریت دارد . اگر پت شما این مشکل را دارد حتماً قبل از شروع ورزش ها با دامپزشک خود مشورت کنید و تمرین های مناسب او را جویا شوید تا مطمئن باشید تمرین ها مناسب شرایط حیوانتان است و می توانید درد او را مدیریت کنید . از تجویز های خودسرانه و استفاده از هرگونه مسکن قبل از مشورت با دامپزشک جداً پرهیز کنید ؛ چرا که ممکن است به جای آن که در رسیدن به سلامتی به حیوان کمک کرده باشید باعث زیادتر شدن مشکلاتش شده باشید . از استفاده داروهای انسانی و مشورت با پزشکان و پرستاران نیز پرهیز کنید چرا که متابولیسم حیوانات با انسان ها متفاوت است و ممکن است این داروها عوارض زیادی و حتی مرگ را باعث شوند . این مسئله زیاد اتفاق افتاده پس حتماً به آن توجه کنید .

2) برای افزایش ورزش در گربه می توانید از لیزر یا سایر اسباب بازی ها کمک بگیرید . مراقب باشید هرگز هنگام بازی با وسایل رشته‌ای آنها را نجوند و هرگز اجازه بازی با وسایل ناشناخته را به آنها ندهید.(حتماً یک طرف کاموا دست خودتان باشد) اگر گربه ها رشته ای را بخورند احتمال آن که نیاز به جراحی داشته باشند زیاد است .

3) در سگ ها شما می توانید پیاده روی ها را طولانی تر یا به دفعات انجام دهید. می‌توانید با پرتاب کردن توپ آنها دفعات راه رفتن را زیاد کنید. دقت کنید این کار را در روزهای گرم انجام ندهید یا حداقل در ساعت اوج گرما نباشد چرا که احتمال سکته مغزی ناشی از گرما در آنها زیادتر می شود. یک ورزش مناسب برای سگ ها شنا کردن است که فشار کمتری به مفاصل وارد می کند مخصوصاً اگر سگ شما آب را دوست دارد شنا کردن یک راه عالی برای کم کردن وزن آن است.

امیدوارم با خواندن این مقاله اکنون شما خطر اضافه وزن برای حیوان خانگی را متوجه شده باشید و انگیزه رساندن حیوان به وزن مناسب  و حفظ آن در شما ایجاد شده باشد. به وسیله مطالب این مقاله و بعد از مشورت با دامپزشک تان شما می توانید برای رسیدن به این هدف اقدام کنید . سلامت حیوان شما واقعاً به  شما بستگی دارد پس از آنها به درستی مراقبت کنید.


: ارسال دیدگاه


     کد امنیتی